تفسیر آزمایش تب مالت/ آزمایش رایت/ 2- ام. ای./ کمبس رایت/ IgG & IgM

نام آزمایش:

• آزمایش رایت ( اسلاید و لوله ای) ( Wright Agglutination, SAT, TAT )
• 2- ام. ای ( 2-ME )
• کومبس رایت ( Coomb′s Wright )
• آنتی بادی IgM و IgG علیه بروسلا

چرا و چه موقع آزمایش انجام می شود؟

• تشخیص بیماری تب مالت
• تب مداوم، ضعف و درد عضلانی
• قرار گرفتن در معرض ابتلا به تب مالت
• ارزیابی و تشخصیص بهبود بیماری در بیماران مبتلا به تب مالت
• تشخیص فعال شدن و عود مجدد بیماری
• شناسایی بیمارانی که به طور کامل درمان نشده اند.

نمونه مناسب:

1. خون سیاهرگی (سرم)
2. نمونه مغز استخوان
3. مایعات بدن

آمادگی برای انجام آزمایش:

رعایت شرایط خاصی لازم نیست.

علامت اختصاری تب مالت در آزمایش خون

علامت اختصاری مرتبط با تب مالت (بروسلوز) در آزمایش خون معمولاً به عنوان “Brucella” شناخته می‌شود. برای تشخیص این بیماری، آزمایش‌های خون ویژه‌ای انجام می‌شوند که شامل تست‌هایی مانند:

• Brucella IgG و Brucella IgM: این دو نوع آنتی‌بادی‌ها به شناسایی عفونت حاد یا مزمن بروسلوز کمک می‌کنند.
• آزمایش رایت (Wright Test): یکی از تست‌های قدیمی و رایج برای تشخیص بروسلوز.

نتایج این آزمایش‌ها به‌طور مشخص به تشخیص تب مالت کمک می‌کنند.

 

 

هدف از انجام آزمایش تب مالت:

بروسلا- تب مالت- هنوز به عنوان یک مسئله قابل توجه از نظر سلامتی در سراسر جهان مطرح است. تب مالت یک بیماری عفونی است که معمولاً از طریق مصرف شیر و سایر فرآورده های لبنی غیرپاستوریزه از حیوان به انسان منتقل می گردد. باکتری عامل بیماری به ندرت ممکن است از طریق هوا یا تماس مستقیم با حیوان آلوده به انسان منتقل شود. اغلب بیماری با مصرف آنتی بیوتیک درمان می شود که چند هفته به طول می انجامد. عود بیماری امر رایجی است. هر ساله صدها هزار نفر از مردم در بسیاری از کشورهای جهان به این بیماری مبتلا می شوند. اجتناب از مصرف محصولات لبنی غیرپاستوریزه و نیز رعایت اقدامات احتیاطی در هنگام تماس با حیوانات و فرآورده های حیوانی جهت پیشگیری از بیماری ضروری است.

علایم بیماری ممکن است چند روز تا چند ماه پس از آلوده شدن با میکروب عامل بیماری ظاهر شود. بسیاری از علایم و نشانه های بیماری شبیه به آنفلوآنزا است، مانند: تب، لرز، تعریق، ضعف و خستگی، درد مفاصل و عضلات و سردرد. علایم تب مالت ممکن است برای مدت چندین هفته یا حتی چندین ماه ناپدید شده و سپس مجدداً ظاهر شود. گاهی بیماری ممکن است مزمن شود. در این حالت حتی پس از درمان نیز، علایم بیماری ممکن است برای سالهای در انسان باقی بماند. در طولانی مدت، علای و نشانه هایی مانند احساس خستگی، تب، ورم مفاصل، اسپوندیلیت و آرتریت التهابی ظاهر می شود. تشخیص بیماری به خصوص در مراحل اولیه که با علایم شبیه آنفلوآنزا ظاهر می شود، می تواند مشکل باشد.

بروسلوز می تواند در بسیاری از حیوانات وحشی و اهلی ایجاد بیماری نماید. گاو، بز، گوسفند، خوک، سگ، شتر، گراز و گوزن وحشی به ویژه مستعد ابتلا به بیماری هستند. این باکتری به سه طریق اصلی از حیوان به انسان منتقل می شود:

1. فرآورده های لبنی و گوشت حیوان آلوده: شیر، بستنی، کره، پنیر، گوشت خام یا نیم پز شده.
2. استنشاق: باکتری بروسلا به راحتی در هوا پخش می شود. کشاورزان، تکنسین های آزمایشگاه و کارکنان کشتارگاه ها به ویژه در خطر هستند.
3. تماس مستقیم: باکتری می تواند از طریق بریدگی و زخم های پوست وارد جریان خون شود. تماس معمولی با حیوانات خانگی ( مانند لمس کردن حیوانات یا برس کشیدن آن ها) موجب انتقال عفونت نمی شود. با این حال افرادی که دچار نقص سیستم ایمنی هستند، باید از تماس با سگ و سایر حیوناتی که بیماری در آن ها دیده شده، اجتناب نمایند.

بروسلوز به طور معمول از انسان به انسان منتقل نمی شود. اما مواردی به ثبت رسیده که این بیماری هنگام تولد یا در دوران شیردهی از مادر به فرزند انتقال یافته است.

فاکتورهای خطر ابتلا به بیماری تب مالت عبارتند از:

1. زندگی در مناطقی که شیوع بیماری بالاتر است، از جمله: کشورهای اطراف دریافت مدیترانه، آمریکای لاتین، کشورهای حوزه خلیج فارس و شبه قاره ی هند.
2. اشتغال به کارهایی که با حیوانات و فرآورده های حیوانی تماس دارند. مانند: دامپزشکان، دامداران، کارگران کشتارگاه، شکارچیان و میکروب شناسان.

عوامل ناشی از این بیماری:

بروسلوز می تواند در بسیاری از قسمت های بدن از جمله کبد، قلب، دستگاه تناسلی و دستگاه عصبی مرکزی تاثیر بگذارد. عوارض ناشی از ابتلا به بروسلوز مزمن ممکن است به یک ارگان محدود شود یا به طور عمومی در بدن تاثیر بگذارد.

بعضی از عوارض احتمالی ناشی از بیماری بروسلوز عبارتند از:

1. اندوکاردیت( التهاب پوشش داخلی قلب): اندوکاردیت یکی از جدی ترین عوارض ناشی از بروسلوز می باشد که در صورت عدم درمان می تواند منجر به آسیب دریچه های قلب شود.

آرتروز: ورم مفاصل

1. استئوآرتریت: درد، سفتی و ورم مفاصل به ویژه مفاصل زانو، لگن، مچ و ستون فقرات

اسپوندیلیت ( Spondylitis ): التهاب مفاصل بین مهرهای ستون فقرات یا مهره کمری و لگن، درمان این عارضه بسیار مشکل است و ممکن است منجر به آسیب دائمی شود.

1. التهاب و عفونت بیضه ( Epididymo- Orchitis ): باکتری عامل بیماری بروسلوز می تواند موجب عفونت اپیدیدیمیس شود و از آن جا عفونت بیضه منتشر شده و منجر به تورم و درد شدید آن گردد. بروسلوز همچنین ممکن است غده ی پروستات و کلیه ها را نیز درگیر کند.
2. عفونت دستگاه عصبی مرکزی: مانند مننژیت و آنسفالیت

روش های تشخیصی بروسلا و تفسیر نتیجه آزمایش:

• تشخیص بروسلا مبتنی بر نتایج تست های آزمایشگاهی است.

1. تست غرباگری

تجسس و تعیین تیتر آنتی بادی علیه بروسلا به روش اگلوتیناسیون روی اسلاید( (SAT و در لوله ( TAT ) معمولاً در ابتدا جهت بررسی، از روش غربالگری رز بنگال ( Rose Bengal ) و روش استاندارد اگلوتیناسیون در لوله استفاده می شود. در این روش ها حضور آنتی بادی از نوع IgM و IgG هر دو شناسایی می شوند و نمی توان عفونت حاد جدید( Recent Acute Infection ) و عفونت قبلی( Pervious Infection ) را از هم تفکیک نمود.

سوش بروسلا، میکروارگانیسم های داخل سلولی هستند که ممکن است در حالت نهفته باقی مانده و به صورت بیماری مزمن درآید و به طور متناوب دوره های تشدید و عود بیماری ( Exacerbation ) یا دوره های تخفیف و کاهش علایم بیماری ( Remission ) مشاهده شود.

با روش سرولوژی نمی توان عفونت سابق را از عود بیماری- فعال شدن مجدد عفونت- تفکیک کرد. به ویژه وقتی که سطح آنتی بادی ( خصوصاً IgM ) در طولانی مدت بالا بماند.

1. سنجش آنتی بادی های IgM و IgG علیه بروسلا به روش الایزا ( EIA )

روش الیزا از حساسیت و ویژگی بالاتری نسبت به روش استاندارد برخوردار است، به علاوه می توان آنتی بادی از نوع IgM و IgG را به طور جداگانه اندازه گیری و در نتیجه بیماری حاد و مزمن را از یکدیگر تفکیک نمود.

به ندرت دیده می شود که تست به روش استاندارد مثبت و به روش EIA منفی شود، لذا توصیه می شود که آزمایش به هر دو روش تواماً انجام شود.

1. روش مولکولی (PCR)

شناسایی ژنوم باکتری به روش PCR علاوه بر این که روش سریعی است ، از دقت و حساست بالایی نیز برخوردار است.PCR یک روش متداول در زیست‌شناسی مولکولی است. PCR برای تکثیر و شناسایی DNA به‌کار می‌رود و در تشخیص تب مالت نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

1. کشت میکروبی

رشد باکتری بروسلا بسیار کند است و 6-3 هفته زمان می خواهد. حساسیت این روش نیز اغلب کم است و بر حسب این که بیماری در چه مرحله ای باشد، در 90-40 درصد از مواقع مثبت می شود. در نتیجه کشت باکتری از نظر بالینی روش کاربردی مناسبی نیست، زیرا باید خیلی سریع تر از این بیماری تشخیص داده شده و اقدام به درمان شود.

مثبت شدن کشت: تشخیص قطعی عفونت و ابتلا به بیماری تب مالت را نشان می دهد. مثبت شدن کشت در همه ی موارد دیده نمی شود.

1. تست 2-ME

در تست 2-ME، آنتی بادی IgM با افزودن مرکاپتواتانول از بین رفته و فقط آنتی بادی IgG  در نمونه سرم باقی می ماند. در نتیجه می توان بین افزایش IgG به دلیل فعال شدن مجدد و افزایش  IgM به دلیل عفونت در گذشته افتراق داد.

تست 2-ME فقط وقتی که تست استاندارد مثبت می شد و فعال شدن مجدد-عود- بیماری احتمال می رود، باید انجام شود.

کاربرد تست 2-ME در تشخیص مرحله فعال بیماری تب مالت است. در یک بررسی روی بیماران مبتلا به تب مالت، با انجام تست بروسلا به روش استاندارد- اگلوتیناسیون روی اسلاید و در لوله – و تست 2-ME و مقایسه نتایج آن ها با یکدیگر، مشاهده شده است که که، در حدود 50 درصد از بیماران با وجود درمان کافی با آنتی بیوتیک، بعد از گذشت یک تا 1.5 سال، تست بروسلا به روش استاندارد همچنان تیتری معادل 160 یا بیش تر را نشان می دهد. در حالی که تست 2-ME در کمتر از 10 درصد از بیماران پس از یک سال و در کمتر از 5 درصد پس از 1.5 سال، تیتری معادل با 160 یا بیشتر را نشان می دهد. اما در حدود 10 درصد از بیمارانی که به دلیل حساسیت های دارویی در درمان آن ها به آنتی بیوتیک اختلال ایجاده شده ، پس از گذشت یک سال تست 2-ME مثبت بوده است.

بیمارانی که پس از گذشت یک سال تست 2-ME در آنها منفی می شود، معمولاً علایم بالینی ندارند و بیماری در آنها مزمن نمی شود. در نیمی از بیمارانی که پس از گذشت یک سال تست 2-ME در آنها مثبت میشود، علایمی از بیماری مشاهده می شود و معمولاً نیاز به ادامه درمان دارند. برای سنجش کفایت درمان تب مالت آزمایش 2-ME نسبت به تست استاندارد بروسلا ارجحیت دارد.منفی شدن تست 2-ME مدرک محکمی علیه وجود بیماری مزمن است.

در بیماران مبتلا به بت مالت که قبلاً تشخیص داده شده و تحت درمان قرار گرفته اند و بهبودی کامل یافته اند، در صورت فعال شده مجدد- عود- بیماری( Activation )، در نیمی از موارد تست 2-ME مثبت می شود. در افرادی که تست استاندارد بروسلا، تیتر بالایی را نشان می دهد، احتمال مثبت شدن 2-ME بیشتر خواهد بود.

نتیجه مثبت 2-ME : به معنی عدم درمان کافی است و ادامه ی درمان توصیه می شود.

نتیجه منفی 2-ME : احتمال وجود بیماری مزمن بسیار بعید است.

1. تست کومبس رایت

در بیماری تب مالت مزمن، ایمونوگلوبولین های ناقص از نوع IgA و IgG تولید می شوند که با روش استاندارد اگلوتیناسیون- آزمایش رایت ( WAT ) – تشخیص داده نمی شوند. ولی به روش کومبس غیرمستقیم یا روش ایمونواسی ( EIA ) قابل سنجش می باند.

مثبت شدن کومبس رایت: نشان دهنده ی وجود آنتی بادی های ناقص از نوع IgA و IgG است که در روش استاندارد نشان داده نمی شوند و ممکن است در عفونت مزمن دیده شوند.

جهت تشخیص عوارض ناشی از بروسلوز می توان از امکانات دیگر کمک گرفت از جمله:

عکسبرداری با اشعه ی ایکس: برای تشخیص تغییرات استخوانی و مفاصل

توموگرافی یا سی تی اسکن ( CT) یا ام. آر. آی (MRI)

در بیماری مزمن معمولاً روش SAT ، TAT ، EIA ، IDC  همه مثبت می شوند.

 

بیماری بروسلا مصونیت دائم ایجاد نمی کند و خطر ابتلای مجدد هوارده وجود دارد. به ویژه در مناطقی که بیماری بومی ( Endemic ) است.

 

تب مالت، که به نام بروسلوز نیز شناخته می‌شود، یک بیماری باکتریایی است که از طریق حیوانات به انسان منتقل می‌شود. این بیماری معمولاً از طریق مصرف محصولات لبنی آلوده یا تماس مستقیم با حیوانات آلوده انتقال می‌یابد. جواب مثبت آزمایش تب مالت نشان‌دهنده وجود عفونت با باکتری بروسللا است.

اگر جواب آزمایش تب مالت مثبت باشد، اقدامات زیر معمولاً توصیه می‌شود:

1. تأیید تشخیص: انجام آزمایشات تکمیلی برای تأیید وجود عفونت و تعیین نوع بروسللا.

2. شروع درمان: تب مالت معمولاً با ترکیبی از آنتی‌بیوتیک‌ها درمان می‌شود. رایج‌ترین آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان تب مالت شامل داکسی‌سایکلین و ریفامپین هستند که به مدت چند هفته تا چند ماه تجویز می‌شوند تا از عود مجدد بیماری جلوگیری شود.

3. پیگیری وضعیت بیمار: نظارت مداوم بر علائم و نتایج آزمایشات بیمار برای ارزیابی اثربخشی درمان و جلوگیری از عود بیماری ضروری است.

4. پیشگیری از انتقال: توصیه به بیمار برای اجتناب از مصرف محصولات لبنی غیرپاستوریزه و تماس مستقیم با حیوانات آلوده. همچنین، اطلاع‌رسانی به افرادی که با بیمار در تماس بوده‌اند تا در صورت نیاز، آزمایشات لازم را انجام دهند.

تب مالت می‌تواند عوارض جدی داشته باشد، از جمله مشکلات مزمن مانند آرتریت، اندوکاردیت (التهاب لایه داخلی قلب)، و مشکلات عصبی. بنابراین، تشخیص و درمان به موقع این بیماری بسیار مهم است. اگر تشخیص تب مالت برای شما یا کسی که می‌شناسید تأیید شده است، حتماً به توصیه‌های پزشک معالج عمل کرده و تمامی مراحل درمان را به دقت پیگیری کنید.

 

اطلاعات مربوط به آزمایش‌های تشخیصی تب مالت به‌صورت جدول آورده شده است:

نام آزمایش	توضیحات	هدف
آزمایش رایت (اسلایدی و لوله‌ای)	شناسایی آنتی‌بادی‌های بیماری تب مالت	تشخیص بیماری و ارزیابی روند بهبود
آزمایش 2-ME	شناسایی آنتی‌بادی‌های پایدار	تشخیص عفونت مزمن
کومبس رایت	تشخیص آنتی‌بادی‌های پوشیده شده روی سلول	شناسایی موارد مشکوک و بررسی عود بیماری
IgG & IgM	اندازه‌گیری آنتی‌بادی‌های ایمونوگلوبولین	تشخیص عفونت‌های جدید یا عود کرده